Emocje to nasz wewnętrzny system nawigacji. Zawsze pojawiają się z jakiegoś powodu i niosą informację o tym, co dzieje się w naszym świecie. W psychologii podkreśla się, że problemy nie wynikają zasadniczo z samych emocji, lecz z prób ich unikania, tłumienia, zastępowania lub z braku umiejętności zarządzania nimi.
W teorii Gestalt emocje traktowane są jako impuls do działania. Każda z nich ma swój sens:
- radość – o zgodzie na to, czego doświadczamy
- złość – mówi o naruszonej granicy
- smutek – o stracie lub zmianie
- lęk – o potrzebie ochrony i ostrożności
Kiedy pozwalamy sobie poczuć emocje, energia naturalnie przepływa dalej. Gdy tego nie robimy i zatrzymujemy tę energię, to napięcie zostaje w ciele.
Emocje prawdziwe a emocje zastępcze
W nurcie Analizy Transakcyjnej dokonuje się rozróżnienia na emocje pierwotne (autentyczne), czyli takie, które są zgodne z sytuacją oraz emocje zastępcze, rozumiane jako wyuczone reakcje, używane zamiast tych prawdziwych
Na przykład można płakać zamiast się złościć, można się złościć zamiast odczuwać lęku, czy też można śmiechem maskować smutek..
Uświadomienie sobie tego mechanizmu jest pierwszym krokiem do regulacji emocjonalnej.
Jak rozpoznawać emocje w codzienności?
- Zatrzymaj się na chwilę – nie oceniaj.
- Zauważ ciało – gdzie czuję napięcie lub aktywność?
- Nazwij emocję – nawet przybliżenie („coś między złością a frustracją”) pomaga.
- Sprawdź potrzebę – każda emocja o czymś informuje.
- Daj sobie prawo czuć – emocje nie są ani dobre, ani złe.
Jakie mamy korzyści z rozumienia własnych emocji?
- łatwiej stawiamy granice
- reagujemy autentycznie
- działamy bardziej z poziomu Ja Dorosły
- wzmacniamy jakość naszych relacji
- budujemy naszą odporność psychiczna
„Emocje nadają naszemu światu całe jego znaczenie.”
— Fritz Perls
Dodaj komentarz